سخنان پيغمبر را همه مىشنيدند ولى آيا همه مىتوانستند به عمق سخنان پيغمبر آنچنانكه بايد ، برسند ؟ ابداً . شايد صدى نود و نه‌شان هم نمىرسيدند . خود پيغمبر اكرم ببينيد چگونه مطلب را پيش بينى مىكند . جمله‌اى دارد كه مفاد آن اين است : سخنانى كه از من مىشنويد ضبط و نگهدارى كنيد و به نسلهاى آينده تحويل بدهيد و بسپاريد . اى بسا نسلهاى آينده و خيلى دور معنى حرف مرا بهتر بفهمند از شما كه امروز پاى منبر من هستيد . در آن حديث معروفى كه در كتب معتبر ما هست و از احاديثى است كه شيعه و سنى روايت كرده‌اند و در كافى و تحف العقول و كتابهاى ديگر هست ، پيغمبر اكرم فرمود : نَضَرَ اللَّهُ عَبْداً سَمِعَ مَقالَتى فَوَعاها وَ بَلَّغَها مَنْ لَمْ يَسْمَعْها . . خداى خرّم سازد چهرهء آن بنده‌اى را كه سخن مرا بشنود و ضبط كند و برساند به كسانى كه آنها از من نشنيده‌اند . بعد اين جمله را اضافه فرمود : « فَرُبَّ حامِلِ فِقْهٍ غَيْرِ فَقيهٍ وَ رُبَّ حامِلِ فِقْهٍ الى مَنْ هُوَ افْقَهُ مِنْهُ . » « 1 » . اين جمله خيلى نكته در آن هست ، يعنى اشاره‌اى است به آينده . « فقه » يعنى فهم عميق ، ولى در اينجا مقصود جمله‌اى است كه عمق داشته باشد . « فقه » با « فهم » فرقش اين است كه « فهم » مطلق فهميدن است و « فقه » فهم عميق را مىگويند . وقتى كه « فقه » به كلام اطلاق بشود يعنى سخنى كه عمق زياد دارد . فرمود : بسا مردمى كه حامل يك سخن عميقند ولى خودشان عميق نيستند . جمله را هميشه نقل مىكند ولى خودش نمىتواند به عمق آن پى ببرد . باز فرمود : بسا مردمى كه جمله‌اى را ، فقهى را حمل مىكنند يعنى جمله‌اى را كه از من شنيده‌اند حفظ دارند ، فقيه هم هستند ، ولى نقل مىكند براى كسى كه از خود او فقيه‌تر است ، يعنى نقل مىكند براى كسى كه از او عميقتر است و عمق فكرش بيشتر است ، او كه وقتى برايش نقل مىكند

--> ( 1 ) سفينة البحار ، ج 1 / ص 392 .